Wat is een biobank?

Wat is een biobank?   biobank

Een biobank  is een instelling dat menselijk lichaamsmateriaal, met de daarbij horende gecodeerde gegevens over het materiaal en de donor,  verkrijgt, indien nodig verwerkt, bewaart en ter beschikking stelt voor wetenschappelijk onderzoek.

 

Wetenschappelijk onderzoek kan een impact hebben op de gezondheidszorg. Het kan onder andere meer inzicht geven  in de oorzaken van de ziekte, het verloop van de ziekte en het effect van een behandeling.

 

In België is het sinds 1 november 2018 bij wet verplicht om al het menselijk lichaamsmateriaal, afgenomen of beschikbaar gesteld voor wetenschappelijk onderzoek, te registreren in een door het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) aangemelde biobank. Enkel deze biobank mag het menselijk lichaamsmateriaal vrijgeven voor wetenschappelijk onderzoek (Koninklijk Besluit omtrent biobanken van 9 januari 2018). De Universitaire Biobank Limburg is een bij het FAGG aangemelde biobank, met als aanmeldingsnummer: BB190057.

 

Vanuit de Belgische wetgeving wordt verwacht dat een biobank elk biologisch lichaamsmateriaal bestemd voor wetenschappelijk onderzoek registreert. Dit houdt in weefsel en cellen, gameten, embryo’s, foetussen, maar ook de substanties die hieruit verkregen worden, zoals DNA, RNA en eiwitten.

 

Dit lichaamsmateriaal kan op verschillende manieren verkregen worden. Als je als patiënt deelneemt aan een klinische studie, zal je toestemming voor de wegname en gebruik van je lichaamsmateriaal gevraagd worden doormiddel van een informed consent (toestemmingsformulier). Enkel als je op voorhand hiermee toestemt, mag dit lichaamsmateriaal verzameld worden en overgedragen worden aan een biobank.

 

Voor sommige studies kan er ook gebruik gemaakt worden van residuair lichaamsmateriaal (restmateriaal). Voor de diagnose of behandeling van patiënt wordt lichaamsmateriaal afgenomen. Na de nodige analyses wordt er altijd nog voldoende en relevant deel van het lichaamsmateriaal bewaard voor het stellen, verfijnen of voltooien van de diagnose of behandeling. Als hierna nog lichaamsmateriaal over is, wordt dit vernietigd. Dit restmateriaal is echter van grote waarden voor wetenschappelijk onderzoek en kan in sommige gevallen opgenomen worden in de een biobank en hiervoor gebruikt worden.

 

Als je niet wilt dat je restmateriaal gebruikt wordt voor wetenschappelijk onderzoek, kan je dit weigeren door een formulier in te vullen en aan UBiLim te bezorgen (zie contact). Dit zorgt ervoor dat er nooit restmateriaal van jou bijgehouden zal worden in UBiLim, of, indien er al restmateriaal van jou bewaard werd, deze samen met de bijhorende gegevens, direct vernietigd zal worden.